လူတိုင္းလူတိုင္းမွာ ယံုၾကည္တာ တခုေတာ့ ရွိတတ္ၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ႏွစ္ခု၊ သံုးခုေလာက္ကို ရွိတတ္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည္ပါ။ ငါ ဘာကိုယံုသလဲ၊ ဘာေတြကို ယံုသလဲဆိုတာကို။ လူတိုင္းနီးပါးေလာက္ ဘာသာတရားကို ယံုၾကည္တယ္။ အမ်ားစုက ကိုးကြယ္တယ္။ လူတခ်ဳိ႕ဟာ ဝါဒတခုခုကို ယံုၾကည္တယ္၊ တခ်ဳိ႕က ကိုးကြယ္တယ္။ တခ်ဳိ႕က အႏုပညာ၊ တခ်ဳိ႕က သုေတသန၊ တခ်ဳိ႕က ႏိုင္ငံေရး။ ဒီေနရာမွာ ဝါသနာပါတာနဲ႔ ယံုၾကည္တာဟာ ဆက္စပ္ေနတတ္ပါတယ္။ ငယ္ငယ္က ဖတ္ဖူးတဲ့ ဝတၳဳတပုဒ္မွာ ငါ့ဘဝတခုလံုး အႏုပညာထဲ ျမႇဳပ္ႏွံထားတယ္ ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းေလး ပါတာကို မွတ္မိေနတယ္။ ဘဝတခုလံုးကို ျမႇဳပ္ၿပီး ဝါသနာပါတာဟာ ယံုၾကည္တာလို႔ေျပာရင္ သေဘာတူႏိုင္မလား။
က်ေနာ့္ အျမင္နဲ႔ေျပာရရင္ ယံုၾကည္ျခင္းဆိုတာ ကိုယ့္စိတ္မွာ မွန္တယ္လို႔ သတ္မွတ္လက္ခံၿပီး စြဲစြဲလမ္းလမ္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္၊ က်င့္သံုး အေကာင္အထည္ေဖၚတာကို ေခၚတယ္လို႔ထင္တယ္။ ကိုယ္နဲ႔ တျခားလူ တဦးခ်င္းေတြနဲ႔ တူရင္တူမယ္၊ တူခ်င္မွလည္းတူမယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ဟုတ္တယ္ မွန္တယ္၊ လုပ္ရမယ္၊ လုပ္ကို လုပ္ရမယ္လို႔ စြဲမွတ္ေနတာမ်ဳိးပါ။ ကိုယ့္ယံုၾကည္မႈဟာ အနည္းဆံုးေတာ့ ကိုယ့္အတြက္ စိတ္ေက်နပ္ ႏွစ္သက္မႈရဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တဆင့္ခ်င္းေျပာရရင္ ကိုယ့္မိသားစုနဲ႔ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြ အတြက္၊ ကိုယ့္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္၊ ကမာၻေလာကၾကီးအတြက္ စိတ္ေက်နပ္ႏွစ္သက္မႈ (စိတ္ခ်မ္းသာမႈ) ရေအာင္လုပ္ႏိုင္ရင္ ပိုမေကာင္းေပဘူးလား။
ငယ္တဲ့အရြယ္ယံုလြယ္လြယ္
က်ေနာ္တို႔ ကေလးဘဝတုန္းက ဘယ္ပံု ဘယ္နည္းနဲ႔ယံုခဲ့ၾကသလဲဆိုတာ အခုအရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါ ျပန္လွည့္ၾကည့္ရင္ ျမင္ရပါၿပီ။ “ေဟာဒါက ေဖေဖ၊ ဒါက ေမေမ၊ သူက မမ၊ သူက ကိုကို” စသည္ျဖင့္ ၾကီးတဲ့သူ ေတြက ေျပာသမွ်ကို သိတတ္စ အရြယ္ကတည္းက ယံုမွတ္ခဲ့ၾကတာ၊ မွတ္မိေအာင္ အထပ္ထပ္အခါခါ ေျပာေတာ့(သင္ေတာ့) ယံုခဲ့တာေတြ အမ်ားၾကီး။ ငယ္ေသးေတာ့ ကိုယ့္ထက္ၾကီးတဲ့သူေတြ (ဘယ္သူမဆို) က ေျပာသမွ်ကို အမွန္ထင္ၿပီး ယံုခဲ့တာ။ “မကိုင္နဲ႔ ပူလိမ့္မယ္” ဆိုလည္း ယံုလိုက္တာပဲ။ “ေဒေဝါၾကီး ကိုက္လိမ့္မယ္ မလုပ္နဲ႔” ဆိုၿပီး ေျခာက္လွန္႔ ဟန္႔တားရင္လည္း ေၾကာက္ေၾကာက္နဲ႔ ထပ္မလုပ္ရဲဘူး။ “ဒီေနရာက ညဆို သရဲေျခာက္တယ္” လို႔ေျပာရင္လည္း သရဲဆိုတာ ခ်ဳိနဲ႔ အၿမီးနဲ႔လား၊ အထက္ေအာက္ ဆင္တူ ဝတ္ထားသူလား ဆိုတာ ျမင္ဖူးတာလည္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေၾကာက္ခဲ့ၾကတာပါပဲ။
ကစားေဖၚ၊ ကစားဖက္ သူငယ္ခ်င္းေတြက ေျပာရင္လည္း ယံုလိုက္တာပဲ။ အစ္ကို အရြယ္ အစ္မအရြယ္က ေျပာလိုက္ရင္လည္း ယံုလိုက္တာပဲ။ လမ္းထဲရပ္ကြက္ထဲက ဦးေလးအရြယ္၊ အေဒၚအရြယ္ေတြက ေျပာရင္လည္း ယံုလိုက္တာပဲ။ ေက်ာင္းေနေတာ့လည္း ဆရာ၊ ဆရာမေတြကေျပာရင္ ပိုေတာင္ ယံုေသးတယ္။ အဲဒီအရြယ္မွာ မိဘေတြစကားထက္ ဆရာရဲ႕စကားက ပိုေအာင္တယ္။ ကိုယ္သေဘာက်တဲ့ ကိုယ္ခင္တဲ့ လူေတြေျပာတာဆိုၿပီး ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ ယံုလိုက္ေသးတာ။
က်ေနာ့္ရဲ႕ ငယ္ဘဝက ယံုၾကည္ပံုေတြဟာ အဲဒီလို စခဲ့တာ။ မွားသလား မွန္သလား မခြဲျခားတတ္ေသးတဲ့ အရြယ္မို႔ ေျပာတဲ့သူေတြရဲ႕ စကားဟာ တကယ့္ကိုယ္ေတြ႔ ဟုတ္လား၊ မဟုတ္ဘူးလား ဆိုတာလည္း မသိ၊ တကယ့္ကို စနစ္တက် ေလ့လာၿပီး ေျပာတာဟုတ္ မဟုတ္လည္း မသိ၊ ယုတၱိရွိမရွိ၊ သဘာဝက်မက်၊ အယူသီးတာ ဟုတ္မဟုတ္ ပါးစပ္ထဲ ေတြ႔ကရာ ေျပာလိုက္တာလား ဆိုတာလည္း ခြဲျခားၿပီးမသိ။ မွတ္မိခဲ့တာကေတာ့ လူၾကီးေတြေျပာသမွ် ေဝဖန္သံုသပ္မႈ မရွိဘဲ အလံုးစံု ယံုၾကည္ခဲ့တာပါ။
ေဝဖန္သံုးသပ္ရေအာင္လည္း ကိုယ္က ခ်ာတိတ္၊ ငခၽြတ္ အေတြ႔အၾကံဳ ဆိုတာလည္းမရွိ၊ ေဝဖန္သံုးသပ္တယ္ဆိုတဲ့ စကားလံုးလည္း မၾကားဖူး၊ ၾကားဖူး၊ ျမင္ဖူးရင္ေတာင္ အဓိပၸာယ္ ဆိုလိုခ်က္ကို သိႏိုင္မယ့္အရြယ္မွ မဟုတ္တာ။ ဒီေတာ့လည္း အယံုလြယ္ခဲ့တာ ဘာဆန္းတာမွတ္လို႔။
သိသမွ်ေလးကို အမွန္ထင္
ဒီလုိနဲ႔ အရြယ္ေရာက္လာၿပီး လူပ်ဳိေပါက္ကေလး ျဖစ္လာၿပီေပါ့၊ ကိုးတန္း၊ ဆယ္တန္းေလာက္ ေရာက္ေတာ့ ဟိုနည္းနည္း ဒီနည္းနည္းနဲ႔ စာေလးေပးေလး မေတာက္တေခါက္ ဖတ္ဖူးလာတယ္။ ဒီအခါမွာ ငယ္ငယ္တုန္းက ယံုခဲ့တာေတြကို ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ၿပီး လက္ခံႏိုင္တဲ့ဟာကို ဆက္ၿပီး ယံုတယ္။
ကိုယ္လက္မခံႏိုင္တဲ့ဟာဆိုရင္ မယံုေတာ့ဘူး ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီ အရြယ္တုန္းကေတာ့ သူမ်ားနဲ႔ မတူတဲ့ စဥ္းစားပံုမ်ဳိး ၾကည့္ပံု ျမင္ပံုမ်ဳိး ဆိုရင္ သိပ္သေဘာက်တာ၊ ကိုယ္တိုင္ကိုက စိတ္ထဲမွာ ထူးျခားခ်င္တာ သူမ်ားနဲ႔ မတူခ်င္တာ၊ ကိုးလိုးကန္႔လန္႔ လုပ္ခ်င္ေနတာကိုး။ အဲဒီ စိတ္နဲ႔ စာေတြဖတ္၊ ကိုယ့္လိုလူေတြ တျဖည္းျဖည္းေတြ႔လာ၊ ကိုယ္ဖတ္ထားတာေတြ ကိုယ့္အျမင္ေတြကို သူတို႔တေတြနဲ႔ ေျပာၾက၊ ေဆြးေႏြးၾက၊ ျငင္းခုန္ၾကနဲ႔ အသက္က ငယ္လည္းငယ္၊ စိတ္ဓာတ္ကလည္း တက္ႂကြေနတဲ့အခ်ိန္ဆိုေတာ့ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းအခ်င္း သေဘာတူလိုက္ၾကတာကုိပဲ အမွန္တရားလို႔ ထင္လိုက္ၾကတာပါ။
ဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ ဝန္းက်င္ေလာက္ကေနစၿပီး အမွန္တရားဆိုတာကို ရွာလိုက္ရတာ ရွာရင္းရွာရင္းနဲ႔ လူငယ္သဘာဝအတိုင္း အစဥ္အလာေတြ ဆန္႔က်င္ခ်င္တာ၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အေပၚ မေက်နပ္တာ၊ အယူအဆ ဒႆနသစ္ကို ရွာၾကည့္ခ်င္တာ၊ ကိုယ့္ဒႆနနဲ႔ ေလာက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ေျပာင္းလဲပစ္ခ်င္တာ၊ အမ်ားအက်ိဳးကို ထမ္းရြက္ခ်င္တာ၊ ျခစားေနတဲ့ စာရိတၱေတြကို ပယ္ေဖ်ာက္ပစ္ခ်င္တာ၊ ဘဝပန္းတိုင္ကို ခ်မွတ္ျဖစ္တာ၊ ဝါသနာပါတာကိုပဲ တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ခ်င္တာ အစရွိသျဖင့္ ရင္ထဲ ျဖစ္တည္မႈေတြ အမ်ားၾကီး ရွိလာေတာ့တာပါပဲ။
ၾကီးလာေတာ့လည္း ယံုတာပါပဲ
ဒီလိုနဲ႔ အရြယ္ေရာက္လာ ရည္းစားထားၾက အိမ္ေထာင္က်ၾက၊ သားသမီးေတြ ေမြးလာၾကနဲ႔ လူ႔ဘဝရဲ႕ ျဖစ္႐ုိး ျဖစ္စဥ္အတိုင္း ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။ မိသားစုထဲမွာ ေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအဝန္းၾကားမွာ ကိုယ္က ေျပာရဆိုရ ၫႊန္ျပရမယ့္ ေနရာကို ေရာက္မွန္းမသိေရာက္လာၾကတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းကလို သူမ်ား ေျပာတာကို ယံုၿပီး အဲဒီ ဗဟုသုတေလာက္ အသိတရားေလာက္နဲ႔ ငယ္တဲ့လူေတြကို ေျပာလို႔ သင့္ပါရဲ႕လား။ အဲဒီအဆင့္ေနရာမွာ လူေတြရဲ႕ အမ်ဳိးအစားေတြ ကြဲလာပါေတာ့တယ္။
ပထမ တမ်ဳိးကေတာ့ ဘာမွ ေလ့လာ ဆည္းပူးျခင္းလည္းမရွိ ေဝဖန္ပိုင္းျခားခ်င္တဲ့ သေဘာထား အျမင္လည္း မရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ အဲဒီ သူေတြဟာ ငယ္ငယ္တုန္းကလိုပဲ သူမ်ားေျပာတာကို ယံုၿပီး ယံုတဲ့အတိုင္း ျပန္ေျပာ တတ္သူေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ သူတို႔ကို ေျပာတဲ့လူက တလြဲတေခ်ာ္ေတြ အမွားအယြင္းေတြ ေျပာလို႔လည္း ေျပာမွန္းမသိဘဲ အဲဒီစကားေတြကို တရားလိုမွတ္ၿပီး က်င့္သံုးၾကသူေတြပါပဲ။ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွာရင္ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ဒုတိယ အမ်ဳိးအစားကေတာ့ စာေတာ့ အတန္အသင့္ဖတ္တယ္၊ အတန္းပညာလည္း ဘြဲ႔ရသူ ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္မယ္။ ဝတ္ပံုစားပံု ေနပံုထိုင္ပံုကလည္း ေခတ္မီသူ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ေတြက သူတို႔ဖတ္တာ ေလ့လာတာ နားေထာင္တာေတြကို ဆင္ျခင္သံုးသပ္တာမ်ဳိး မလုပ္ဘဲ သိရင္ သိတဲ့အတိုင္း ၾကားရင္ ၾကားတဲ့ အတိုင္း စာထဲေတြ႔ရင္ ေတြ႔တဲ့အတိုင္း လက္ခံယံုၾကည္လိုက္ၾကတဲ့သူမ်ဳိးေတြ။
အဲဒီလို လူမ်ဳိးေတြကလည္း ပထမ အမ်ဳိးအစားနဲ႔ သိပ္ကြာတဲ့သူေတြ မဟုတ္ဘူး။ ပညာတတ္တာ၊ ရာထူးရွိတာ ပိုက္ဆံရွိတာပဲ ကြာတယ္။ စဥ္းစားပံု ၾကည့္ျမင္ပံုေတြက အစဥ္အလာအတိုင္း စာအုပ္ၾကီးအတိုင္း ေရွး႐ိုးစြဲပံုစံနဲ႔ ဘိုးေတာ္ဆိုလည္း ကိုးကြယ္လိုက္တာပဲ။ နတ္ကနားပြဲဆိုလည္း ေပးလိုက္တာပဲ။
ေဗဒင္ဆရာက ဘာလုပ္ညာလုပ္ဆိုလည္း လုပ္လိုက္တာပဲ။ ဒီလိုလူစားေတြကိုလည္း ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွာေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
တတိယ အမ်ဳိးအစားကေတာ့ ဖတ္မယ္၊ မွတ္မယ္ ေလ့လာမယ္၊ ျမင္တာ ၾကားတာ သိတာေတြကို ေဝဖန္ သံုးသပ္မယ္။ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမယ္ ႏႈိင္းယွဥ္စဥ္းစားမယ္။ လက္ေတြ႔ စမ္းသပ္လို႔ရရင္ လက္ေတြ႔ လုပ္ၾကည့္မယ္။ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ စပ္ဟပ္ၾကည့္မယ္။
ဘယ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိး ေျပာတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အလြယ္တကူ လက္မခံဘဲ ေဝဖန္ သံုးသပ္ၿပီး အေျခအေနနဲ႔ ကိုယ့္သေဘာထားနဲ႔ ကိုက္ညီမွ လက္ခံမယ္ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးေတြ။ အဲဒီလို လူမ်ဳိးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ အသိုင္းအဝန္းမွာ လူထူးလူဆန္းအေနနဲ႔ အၾကည့္ခံရႏိုင္တယ္။ ပုဒ္ထီး ပုဒ္မ တပ္ၿပီး ကဲ့ရဲ႕႐ႈတ္ခ်ခံရတတ္တယ္။ လူ႔ဂြစာ တေယာက္အေနမ်ဳိး သတ္မွတ္ခံရတတ္တယ္။ သူက အစဥ္အလာ ၾကည့္ပံု၊ ျမင္ပံု၊ ေတြးပံု၊ လက္ခံက်င့္သံုပံုေတြနဲ႔ ကြဲလြဲေနတာကိုး။
စတုတၳ အမ်ဳိးအစားကေတာ့ ေယဘုယ် ၾကည့္လိုက္ရင္တတိယ အမ်ဳိးအစားလို႔ ထင္စရာရွိတယ္။ ေလ့လာမႈ၊ သံုးသပ္ေဝဖန္မႈ၊ အမ်ားၾကည့္သလို မၾကည့္မႈ၊ အေျခအေနနဲ႔ စပ္ဟပ္ၾကည့္ၿပီးမွ လက္ခံမႈ ဘယ္သူေတြက ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ စဥ္းစားၿပီးမွ ငါယံုၾကည္လက္ခံမယ္ဆိုတဲ့ လူမ်ဳိးေတြပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို လူေတြမွာ သူတို႔ လံုးဝယံုၾကည္လက္ခံလိုက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ စကားဆိုရင္ တရားလို သေဘာထားၿပီး သာမန္လူေတြ ဘာသာတရားကို ကိုးကြယ္သလိုမ်ဳိး ကိုးကြယ္လိုက္တာ။ “ေဝဖန္ရင္ အျပစ္ရွိတယ္၊ အကုသိုလ္ျဖစ္မယ္၊ အဝီစိ ငရဲအိုးထဲ ေဇာက္ထိုးက်မယ္” ဆိုတဲ့ စဥ္းစားပံုမ်ဳိးနဲ႔ ကိုးကြယ္ၾကသူမ်ဳိးေတြ။
“ခင္ဗ်ားက သူ႔ေလာက္သိလို႔ တတ္လို႔လား၊ သူ႔ေလာက္ ၾသဇာတိကၠမ ရွိလို႔လား” ဆိုတဲ့ စကားေတြနဲ႔ ဆိုင္းဘုတ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကပ္ၿပီး တိုက္ခိုက္ ႐ႈံ ့ခ်တတ္သူေတြ။ သူတို႔ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ ေျပာင္းလဲေရြ႔လ်ားေနတဲ့ အေျခအေနကို လိုက္မီေအာင္၊ သိနားလည္ေအာင္ မၾကိဳးစားဘဲ “ေလွနံဓားထစ္”ေတြ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ႏိုင္မယ္။ စာအုပ္တအုပ္ စာတမ်ဳိးပဲဖတ္ၿပီး ကိုးကြယ္ေနတဲ့ စာအုပ္ၾကီးသမားေတြ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ရမယ္။ အဲဒီလို လူမ်ဳိးေတြလည္း ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွာေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ပဥၥမ အမ်ဳိးအစားကေတာ့ ေလ့လာမႈ၊ သံုးသပ္မႈေတြမွာ တတိယ၊ စတုတၳအမ်ဳိးအစားနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ တူပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ စပ္ဟပ္ၾကည္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ရဲ႕မူလ အျမင္ေပၚကေန ၾကည့္တာမ်ဳိးမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ကိုယ္ျမင္သိ ယံုၾကည္မႈကို အေျခအေနနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္တာ၊ လတ္တေလာ ဒႆန အျမႇဳပ္ထမႈကို စူးစမ္းသံုးသပ္ၿပီး ေနာက္ကြယ္က လက္ကို ရွာေဖြတာ၊ တခ်ိန္တည္းပဲ အၿပိဳင္ရွိေနတဲ့ ဘက္ကိုပါ ေလ့လာသံုးသပ္တာမ်ဳိး မရွိေတာ့ဘဲနဲ႔ အျမႇဳပ္ပလံုစီထေနတဲ့ ဒႆန ေရေျမာင္းထဲကို လႊားခနဲ ခုန္ဆင္းသြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးပါ။ အျမႇဳပ္ထေနတဲ့ ေျမာင္းထဲမွာ ေမွ်ာလိုက္ရင္း ေျမာင္းေပၚက ျမင္ျမင္သမွ်ကို ပုတ္ခတ္တိုက္ခိုက္ေတာ့တာပါပဲ။
အထူးသျဖင့္ မူလက ကိုယ္ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ ေဘာင္ေပၚက လူေတြကို၊ အယူအဆေတြကို၊ သေဘာထားနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ပံုေတြကို ခါးခါးသီးသီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ထိုးႏွက္တိုက္ခိုက္ဆဲေရးရင္း ေျမာင္းရဲ႕ေနာက္ ေဘာင္တဖက္ကို လက္ကမ္းေပးေနတာမ်ဳိးပါ။ “ကယ္လွည့္ပါ ေခၚလွည့္ပါ ခင္ဗ်ားတို႔ဘက္မွာ ေနပါရေစ” ေပါ့။ နဂိုတည္းက ဒီေရေျမာင္းမွာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ ေဘာင္ႏွစ္ခုတည္း ရွိေနမွန္း သိၿပီးသား ျဖစ္ေပမယ့္ နာက်င္မႈေနာက္က ေနာင္တတရားေတြ၊ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားေတြက အဲဒီပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးကို ဆြဲေခၚသြား တာပါ။
သမိုင္းမွာ အျမင္၊ အယူအဆ၊ ဒႆနတခုခု အေျခတက် မျဖစ္ေသးတဲ့ကာလ၊ အျမႇဳပ္မေသေသးတဲ့ အခ်ိန္မ်ဳိးေတြမွာ ဒႆန သူရဲေကာင္းလိုလို အျမင္အယူအဆသစ္ ရွာေဖြေတြ႔ရွိတဲ့ လူစြမ္းေကာင္းလိုလို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးေတြ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ပြဲၿပီးေတာ့ အဲဒီမီးလည္း ေသသြားတတ္တာပါပဲ။
ေက်ာ္ရဲသလား ေက်ာ္သင့္သလား
ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို ျမန္မာစာသင္ေပးေနတဲ့ ဆရာမတေယာက္နဲ႔ ေတြ႔ဖူးတယ္။ စကားေျပာၾကရင္း သူစာသင္ေပးေနတဲ့ ဥေရာပႏိုင္ငံတခုက ေက်ာင္းသူကို ဗုဒၶဘာသာစာေပေတြထဲက ျမန္မာစာေတြကို ေရြးၿပီး သင္ေပးတဲ့အေၾကာင္း အဲဒီဆရာမကေျပာေတာ့ က်ေနာ္က “ကိုယ့္ဘာသာထဲေရာက္ေအာင္ စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္း တဲ့ အဓိပၸါယ္မ်ဳိး ေရာက္မေနဘူးလား” လို႔ေျပာမိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဆရာမက ဘာျပန္ေျပာတယ္မွတ္လဲ “ျပႆနာ မရွိပါဘူး သူက ဘာသာမဲ့ပါ” တဲ့။
ဥေရာပတို႔ အေမရိကတို႔လို ေဒသေတြမွာ သူတို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ ဘာသာမဲ့ဆိုတာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ဘူး။ အခုမွ ရွိတာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ရွိေနခဲ့ၾကတာၾကာၿပီ။ ဒါကလည္း ယံုၾကည္မႈတခုပဲ မဟုတ္ဘူးလား။ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတာက လူတေယာက္အေနနဲ႔ အစဥ္အလာ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ မဟုတ္တဲ့ ယံုၾကည္မႈတခုကို ေျပာင္းလိုက္တဲ့ စိတ္႐ုန္းကန္မႈ ျဖစ္စဥ္ပါ။
အေတြးအျမင္ အယူအဆ ေျပာင္းလဲတတ္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္းက “တသက္တာ မွတ္တမ္းႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ား” စာအုပ္တေနရာမွာ-
“ဝါဒ အဆန္းအသစ္တခု ေပၚေပါက္လာသည့္အခါ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာ္ေတာ္မ်ားသည့္ လူသတၱဝါမ်ားသည္ စဥ္းစားဖို႔ အေတာ္ပ်င္းရိၾက၏။ နက္နဲေသာ အျခင္းအရာ တခုကိုစဥ္းစားရျခင္းအလုပ္သည္ ဦးေႏွာက္႐ႈပ္သည္ ဟုဆိုၾက၏။ စဥ္းစားရေသာအလုပ္၌ ဝါသနာပါသူ အနည္းငယ္တို႔အဖို႔မွာလည္း အမွန္သို႔ မေရာက္ေစႏိုင္သည့္ အတားအဆီးမ်ား ရွိေနျပန္ေလသည္။ ယင္းအတားအဆီးမ်ားမွာ (၁) မိ႐ိုးဖလာ အစဥ္အလာကို မဖယ္ႏိုင္ျခင္း (၂) သဘာဝက်မက်ကို ဆံုးျဖတ္တတ္သည့္ ဥာဏ္မ်ဳိးႏုံ႔နဲ႔ျခင္း၊ (၃) မိမိ၏ အလိုဆႏၵႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနသည့္သေဘာတရား တခုကို လက္မခံလိုျခင္း တို႔ျဖစ္ေလသည္။” (စာ - ၂၂၈)
လို႔ေရးထားပါတယ္။ လူ႔ သဘာဝမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတာေတြကို အတားအဆီး ဆိုတဲ့ ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္ထားတာပါ။ အဲဒီ အတားအဆီးကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ရင္ ဝါဒအသစ္ ယံုၾကည္မႈ အသစ္ကို လက္ခံသြား ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ပါ။ ဒီသေဘာထားပံုဟာ ေရးထားတာၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ေပမယ့္ အခုထိ သစ္ေနေသးတဲ့ မ႐ိုးေသးတဲ့ အကဲျဖတ္ခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ရင့္က်က္မႈအေပၚမွာ လြတ္လပ္ျခင္း
ဒီေဆာင္းပါးရဲ႕ အစပိုင္းမွာ ေျပာခဲ့သလို ယံုၾကည္ျခင္းဆိုတာဟာ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ မွန္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ လက္ခံၿပီး စြဲစြဲလမ္းလမ္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ က်င့္သံုး အေကာင္အထည္ေဖၚတာကို ေခၚတယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။ အဲဒါဟာ ဘာသာတရားလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အျမင္အယူအဆလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဘာကိုပဲ ယံုၾကည္ယံုၾကည္ အဲဒီယံုၾကည္မႈဟာ အယူသီးမႈ တရားေသျဖစ္မႈ၊ ေဘာင္က်ဥ္းမႈေတြ မျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက ရင့္က်က္တည္ၿငိမ္တဲ့ စိတ္ေန စိတ္ထားေပၚ အေျခခံတဲ့ လြတ္လပ္မႈမ်ဳိးရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုပါ။
သဘာဝမက်တာ၊ အေၾကာင္းအက်ဳိး မညီညြတ္တာ၊ လက္ေတြ႔ဘဝနဲ႔ မကိုက္ညီတာ၊ မလုိအပ္တဲ့ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတာ၊ ပိုင္းျခားေဝဖန္ အသိဥာဏ္ကို သံုးခြင့္မရတာ၊ ေတြးေခၚမႈ ေရပုပ္အိုင္ျဖစ္ေနတာေတြကို သတၱိရွိရွိ ဆန္႔က်င္ၿပီး ကိုယ့္ဖန္တီးစဥ္းစားႏိုင္စြမ္းအေပၚ အေျခခံတဲ့ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ယံုၾကည္မႈမွာ လြတ္လပ္မွာပါ။ သူမ်ားက ယံုလိုက္ဆိုလို႔ လက္ခံ ယံုၾကည္လိုက္တာဟာ အသိဥာဏ္ပိုင္းမွာ ကၽြန္ခံျခင္းတမ်ဳိးလို႔ေတာင္ ဆိုၾကပါတယ္။
ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကရဲ႕ “လြတ္လပ္ေသာစိတ္” ဆိုတဲ့စာအုပ္မွာ ဆရာေတာ္က
“သေဘာထားမတူတဲ့သူေတြ ရွိေနမွပိုၿပီး ေထာင့္ေစ့ေအာင္ စဥ္းစားႏိုင္မယ္၊ ဒါမွ အေကာင္းဆံုး အေျဖကိုရမယ္။ အသိအျမင္ေတြ တိုးလာတဲ့အခါမွာ အရင္တုန္းက သိထားတာေတြမွာ လြဲေနတာ မျပည့္စံုတာေတြကို မွန္ေအာင္ ျပည့္စံုေအာင္ ျပင္ရမွာပဲ။ ငါတို႔ သိထားတာဟာ နည္းနည္းမွ မလြဲဘူး။ ျပည့္စံုတယ္၊ ျပင္ဖို႔လည္း မလိုဘူးလို႔ မ်က္စိမွိတ္ၿပီးေျပာေနတဲ့သူဟာ အမွန္တရားကို တန္ဖိုးမထားတဲ့သူ၊ လြတ္လပ္မႈကို တန္ဖိုး မထားတဲ့သူ၊ လြတ္လပ္မႈမရွိသူျဖစ္တယ္။ ဒီလူေတြဟာ သူတပါးကို လြတ္လပ္မႈမရွိေအာင္ လုပ္တယ္၊ အဆင္မေျပမႈေတြ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တယ္” (စာ ၁၄၅)
လို႔ဆိုထားပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ့လူ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာတဲ့ေနရာမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ငါ ဘယ္လို လူလဲဆိုတာ သိတဲ့လူမ်ဳိးဆိုၿပီး ၫႊန္းပါတယ္။
“ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဘယ္သူလဲဆိုတာကို သိတဲ့လူဟာ သူမ်ားလုပ္တာကို လိုက္ မလုပ္ဘူး၊ သူလုပ္ခ်င္တာကို လုပ္တယ္။ သူ႔မွာ ကိုယ္ပိုင္ အယူအဆဆိုတာရွိတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ခံယူခ်က္ဆိုတာရွိတယ္။ သူ႔မွာ ေရရွည္ ရည္မွန္းခ်က္ရွိတယ္။ အစီအစဥ္ရွိတယ္။ သူဟာ လမ္းေပ်ာက္ေနတဲ့သူမဟုတ္ဘူး၊ လမ္းမရွိတဲ့ေနရာမွာ လမ္းထြင္ၿပီးသြားေနတဲ့သူျဖစ္တယ္” (စာ -၂၂၁)
လို႔ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကက ေရးထားပါတယ္၊ဒါဟာလည္း အေတြး႐ုန္းကန္မႈကေန ရလာတဲ့ ဆရာေတာ္ရဲ႕ အယူအဆ အသီးအပြင့္ေတြလို႔ ဆိုရမွာပါ။ ကိုယ္ပုိင္အယူအဆနဲ႔ ေရရွည္ရည္မွန္းခ်က္ရွိၿပီး အဲဒီ အေျခခံကေန လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စဥ္းစား ယံုၾကည္တတ္ သူမ်ဳိးကို ဆိုလိုတာပါ။ ဝါဒ သက္ေစ့ေျပာင္းတတ္တဲ့ အဘိဓမၼာ သက္တန္႔ ေရာင္စံုေပၚမွာ ေဆာ့ကစားခ်င္တဲ့ ေလယူရာတိမ္းယိမ္းႏြဲ႔ ခံယူက်င့္သံုးတတ္တဲ့ သူေတြကို ဆိုလိုေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။
ပန္းခင္းရဲ႕ က်က္သေရ
လူတိုင္း လူတိုင္းမွာ ကိုယ္ယံုၾကည္တာ တခုေတာ့ ရွိတတ္ၾကစၿမဲပါ၊ အဲဒီ ယံုၾကည္မႈဟာ ကေလးဘဝ ကတည္းကစခဲ့ၿပီး အသက္အရြယ္ အေတြ႔အၾကံဳ ေလ့လာမႈ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မႈ က်င္လည္ရတဲ့ ဝန္းက်င္ အစရွိတဲ့ အေျခအေနေတြေပၚမူတည္ၿပီး တျဖည္းျဖည္း တေရြ႔ေရြ႔နဲ႔ တိုးတက္ ရင့္က်က္လာၾကပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္း တေရြ႔ေရြ႔နဲ႔ ေျပာင္းလဲသြားၿပီး ရင့္က်က္လာတာမ်ဳိးလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ တရားေသ အယူသီးမႈေတြနဲ႔ ေရွး႐ိုးစြဲတိုင္း မေျပာင္းမလဲ ရပ္တည္ေနတာမ်ဳိးလည္း ရွိၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း ယံုၾကည္မႈေတြကို ဖက္ရွင္ ဒီဇိုင္းသမားတေယာက္လို အမ်ဳိးမ်ဳိးတီထြင္ၿပီး ေျပာင္းလဲ ဝတ္ဆင္ၾကတာမ်ဳိးလည္း ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
ဘယ္လို အေျခအေနေတြေျပာင္းေျပာင္း ဘာကိုပဲ ယံုၾကည္ယံုၾကည္ ယံုၾကည္မႈ အေျခခံအေပၚမွာ ေပ်ာ့ေပ်ာင္း လြတ္လပ္မႈရွိရွိ ေတြးေခၚဆင္ျခင္တာ၊ လက္ခံ က်င့္သံုးတာမ်ဳိး ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ယံုၾကည္တာနဲ႔ကြဲျပား ျခားနားတဲ့ ယံုၾကည္မႈေတြလည္း ကိုယ့္လိုမဟုတ္တဲ့ တျခားသူေတြဆီမွာ ရွိေနႏိုင္တယ္၊ ရွိေနၾကတယ္ဆိုတာ အသိအမွတ္ျပဳထားဖို႔လည္း လိုအပ္ပါေသးတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ လြတ္လပ္တဲ့စိတ္နဲ႔ ယံုၾကည္မႈဟာ သူ႔ရဲ႕ယံုၾကည္မႈ ကိုလည္း လြတ္လပ္ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာရွိေနသင့္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ တဦးရဲ႕ လြတ္လပ္မႈဟာ တျခားတဦးဦးကို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမျဖစ္ေစဘဲ ေရာင္စံုပန္းခင္းထဲက ပန္းတပြင့္ခ်င္းစီ လွပေနမႈ ရနံ႔သင္းပ်ံ႕ ေနမႈဟာ ပန္းခင္းတခင္းလံုးရဲ႕ ဂုဏ္က်က္သေရကို တိုးျဖည့္ေပးေနတာမ်ဳိးပဲ ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ မိပါတယ္။
ေနာင္ေက်ာ္
ရည္ၫႊန္းကိုးကား
၁။ ေရႊဥေဒါင္း တသက္တာမွတ္တမ္းႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ား
၂။ ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိက၊ လြတ္လပ္ေသာစိတ္
ရြက္ႏုေဝ (ေမ ၊ ၂ဝဝ၇)
ရင္းျမစ္။ ။ mazzimaburmese.com
စစ္အစိုးရ ေနာက္ခံ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ပါတီ အမတ္ေလာင္းမ်ား အျဖစ္ ၀င္ေရာက္ အေရြးခံမည့္ ဦးျမင့္လြင္ႏွင့္ ဦးေက်ာ္ျမင့္ တို႔သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္း မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကား မႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္ ပတ္သက္ ေနေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္မ်ား အသင္း ( FCCT) ၌ ယေန႔ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ သုေတသီမ်ားက ဆုိသည္။
