နအဖစစ္အစိုးရက ေရြးေကာက္ပြဲအသံေတြ ေပးတာၾကားရတိုင္း၊ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲကို ထံုးသုတ္-ေရႊခ် ေျပာၾကတာေတြ ၾကား ရတိုင္း ဒီေရြးေကာက္ပြဲကေန ေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ပံုကို စဥ္းစားေနမိပါတယ္။ စဥ္းစားနည္းဟာ ကေလးဆန္တယ္ပဲ ေျပာေျပာ၊ လူၿပိန္းဆန္တယ္ပဲေျပာေျပာ အလြယ္ဆံုးကိစၥတခုကိုပဲ အရင္ဆံုးေတြးမိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ တကယ္လို႔ သူတို႔ရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ “သမၼတေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ေရးအဖြဲ႔” ဆိုတာက ဗိုလ္သန္းေရႊကို သမၼတအျဖစ္ တင္ေျမႇာက္ၿပီးလို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေၾကညာလာၿပီဆိုရင္ ဘယ္သူကမ်ား ဆန္႔က်င္ရဲမလဲ၊ စင္ၿပိဳင္အမည္တခု တင္ရဲမလားဆိုတာပါ။ အဲဒီလိုအခါမွာ လႊတ္ေတာ္ခန္းမႀကီး တခုလံုးဟာ ၿငိမ္က်သြားမလား၊ ဆူပြက္သြားမလား၊ တိုးတိုးေျပာသံေတြ မသဲမကြဲ ၾကားလာရမလား၊ သူ႔ထက္ငါဦး အလုအယက္ ေထာက္ခံၾကမလား၊ တေယာက္မ်က္ႏွာတေယာက္ ၾကည့္ေနၾကမလား၊ ဘာပဲေျပာေျပာ “စစ္မွန္ၿပီး စည္းကမ္းရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ” ႀကီးကို က်င့္သံုးေနခ်ိန္ဆိုေတာ့ စည္းကမ္းတက်ေတာ့ ျဖစ္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ မဆလလက္ထက္တုန္းက ဗိုလ္ေနဝင္းစကားေျပာေနရင္ အေပါ့အပါးေတာင္ ထမသြားၾကရဘူးဆိုသမို႔လား။ ဒီလႊတ္ေတာ္ထဲက စာပြဲေတြေအာက္မွာ အသံဖမ္းစက္ေတြ တပ္မထားေပမယ့္ ကလို႔စ္ ဆားကစ္တီဗီြ (close circuit TV) လို တီဗီြကင္မရာေတြနဲ႔ေတာ့ လူအားလံုးကို ေစာင့္ၾကည့္ေနမွာ ေသခ်ာပါတယ္။
တဆက္တည္း ဆက္ေတြးမိတာက အဲဒီၾကပ္ေျပးက လႊတ္ေတာ္ႀကီးမွာ (၂၅) ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီး မ်ားက လႊတ္ေတာ္ခန္းမအတြင္း ဘယ္လိုေနရာမွာ ထိုင္ၾကမွာလဲဆိုတာပါ။ တျခားကိုယ္စားလွယ္ေတြၾကားမွာပဲ ေရာထိုင္မွာလား။ ဒါဆိုရင္ က်န္တဲ့လူေတြစိတ္ထဲမွာ ေထာက္လွမ္းေရး လာထိုင္ေနတယ္လို႔ ခံစားရမလား။ အေနက်ဳံ႕ၾကမွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ အင္ဒိုနီးရွား လႊတ္ေတာ္မွာလို သူတို႔ခ်ည္းသတ္သတ္ သီးသန္႔ထိုင္မွာလား။ တရား႐ံုးက ဂ်ဴရီအဖြဲ႔လို ထိုင္ေနမွာလား။ ဒီဘယ္သူ႔ မဲတမဲမွမရခဲ့တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ကို ယူနီေဖာင္းဝတ္နဲ႔ တက္လာၾကမွာလား၊ အရပ္ဝတ္နဲ႔ တက္လာၾကမွာလား။ ၾကပ္ေျပးက လႊတ္ေတာ္ဆိုတာႀကီးထဲမွာ တေနရာကကြက္ၿပီး စိမ္းေနရင္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားထဲမွာေတာ့ ထင္းေနမွာပဲ။ ဗိုလ္သန္းေရႊနည္း ဗိုလ္သန္းေရႊဟန္ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အထိမ္းအမွတ္ လကၡဏာေပါ့ေလ၊ ဒါေလာက္ေတာ့ ရွိမေပါ့။
တကယ္လို႔မ်ား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲက တေယာက္ေယာက္ကေန အစိုးရဆန္႔က်င္တဲ့ အယူအဆတခုကို တင္ျပေနပါၿပီတဲ့၊ ဒါကို အဲဒီအစိမ္းအုပ္ထဲက တေယာက္က ေခ်ာင္းဟန္႔သံက်ယ္က်ယ္ေပးလိုက္ရင္ ဘယ္လိုျဖစ္သြားမလဲ။ ဆက္ေျပာဝံ့ပါ့မလား။ အဲဒီစစ္ဗိုလ္အုပ္စုထဲက တင္တဲ့အဆိုတခုကို က်န္တဲ့လူေတြက ဆန္႔က်င္ခြင့္႐ွိပါ့မလား။ “ေခါင္းညိတ္လိုက္႐ံုမွအပ က်ေနာ္ကေကာ ဘာမ်ားတတ္ႏိုင္ဦးမည္နည္း” ဆိုတဲ့အျဖစ္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ၾကရပါလိမ့္မယ္။
အဲဒီလိုပတ္ဝန္းက်င္၊ အဲဒီလိုေလထုထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔တက္လာတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္မက်န္ (၇၅) ရာခုိင္ႏႈန္းကို စုစည္းၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုျပင္ဖို႔ အဆိုေတြတင္ၾကမွာတဲ့။ နားရွိလို႔သာ ၾကားမိရတာပါပဲ။
ဒီေတာ့ အမ်ဳိးသားႏိုင္ငံေရးတြင္ တပ္မေတာ္၏ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑ဆိုတာ ဘယ္လိုဟာလဲဆိုတာကို ကမာၻေရာ၊ ျမန္မာကပါ မၾကာခင္ မ်က္ဝါးထင္ထင္ ေတြ႔ၾကရပါေတာ့မယ္။ ေက်ာခ်ေတာ့ စစ္ဗိုလ္မွန္း သိၾကကေရာေပါ့။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔ဟာ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လထဲ ေလာက္ကစၿပီး တပ္မေတာ္အရာရွိတဦးဆိုတဲ့ ကေလာင္နာမည္သံုးၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြ အဆက္မျပတ္ေရးတာေတြ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ တနည္း သူတို႔လုပ္ခ်င္တဲ့ဥပေဒကို လူထုက ဘယ္လိုတု႔ံျပန္မလဲလို႔ ေသြးတိုးစမ္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ သူတို႔ရဲ႕ “အမ်ိဳးသားညီလာခံ” ဆိုတာမွာ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ထည့္သြင္းခဲ့တယ္။ ဒါဟာလည္း သူတို႔ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ လႊတ္ေတာ္မ်ဳိးအတြက္ ေျမစမ္းခရမ္းပ်ဳိးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို “စေပ့စ္”ေတြ ျပည့္လွ်မ္းေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ႀကီးထဲမွာ စစ္ဗိုလ္ေတြက တိုင္သံေပးလိုက္၊ “တတိယအင္အားစု” အမည္ခံေတြက (ကံေကာင္းေထာက္မလို႔ ပါရွိခဲ့ေသာ္) ေဖာက္သံေပးလိုက္နဲ႔ အတိုက္အခံေတြအေပၚ စီရင္ခ်က္ေတြခ်ၾကတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ႀကီး ျဖစ္ေပၚလာေတာ့မွာပါ။
ဒီလိုနဲ႔ပဲ သူတို႔ရဲ႕ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ စာမ်က္ႏွာ (၃) အခန္း (၁) ႏိုင္ငံေတာ္အေျခခံမူမ်ား အပိုဒ္ (၆) (စ) မွာ ပါတဲ့ “အမ်ဳိးသားႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္က ပါဝင္ထမ္းေဆာင္” တာေတြကို ျပည္သူေတြ နဖူးေတြ႔ဒူးေတြ႔ ရင္ဆိုင္ရပါေတာ့မယ္။ မွန္ပါတယ္၊ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တုန္းက ဖြဲ႔စည္းပံုမွာေတာ့ ဒါမ်ဳိးေတြမပါပါဘူး။ မပါတဲ့အေၾကာင္းက အဲဒီတုန္းက မဆလ တပါတီတည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေနခ်ိန္၊ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ မဆလနဲ႔မဆလေတြသာရွိေနၿပီး မဆလစစ္အုပ္စု၊ စစ္အုပ္စုမဆလ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗမာျပည္မွာ သမိုင္းမွာရွိခဲ့ဖူးတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါ။ ပထမဆံုးက ကိုလိုနီေခတ္ ၁၉၃၅ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ဗမာျပည္ကို အိႏၵိယလက္ေအာက္ကေန ခြဲထုတ္ၿပီးေနာက္ ျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ေပးခဲ့တဲ့ ‘၁၉၃၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈဥပေဒ’ (1935 Government of Burma Act) ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလို႔လည္း လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ ဒီဥပေဒကို ဗမာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒလို႔ ေျပာရင္လည္း ရပါတယ္။ ဒီဥပေဒအရ လႊတ္ေတာ္ (၂) ရပ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံျခားဆက္သြယ္ေရး၊ ကာကြယ္ေရး၊ ဘာသာေရး၊ ေတာင္တန္းေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ေငြေရးေၾကးေရးေပၚလစီ၊ ေငြစကၠဴနဲ႔ ေငြဒဂၤါးကိစၥ စတဲ့ အေရးပါေသာကိစၥမ်ားနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ဘုရင္ခံမွာသာ စိတ္တိုင္းက်စီရင္ပိုင္ခြင့္အာဏာ (Discretionary Power) ရွိတယ္ဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္လည္း ပါေနပါတယ္။ စစ္တပ္ကေတာ့ အဂၤလန္က ဘုရင္၊ ဘုရင္မလက္ထဲမွာပဲ ရွိပါတယ္။
ေနာက္တခုက ဂ်ပန္ေခတ္တုန္းကရခဲ့တဲ့ “လြတ္လပ္ေရးကာလ” တုန္းက ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကာလတုန္းက အစိုးရ႐ံုးေတြမွာ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္မရွိဘဲ ဂ်ပန္စစ္တပ္မွာသာ တရားစီရင္ခြင့္ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက“ဗမာျပည္အစိုးရ” ဟာ ဘီအိုင္ေအတပ္ကိုသာ ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ရွိၿပီး ဗမာျပည္ထဲမွာရွိေနၿပီး အဆမတန္ အင္အားပိုမိုႀကီးမားတဲ့ ဂ်ပန္တပ္ႀကီးကိုေတာ့ တိုက်ဳိမွာေနတဲ့ ဂ်ပန္ဧကရာဇ္ဘုရင္ကသာ ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။
အခုလည္း နအဖစစ္အစိုးရရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒဟာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕အခြင့္အာဏာေတြကို အမ်ဳိးမ်ဳိးကန္႔သတ္ထား႐ံုမက စစ္တပ္ကို သူတို႔စစ္အုပ္စုကလြဲၿပီး ဘယ္သူမွခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္မရေအာင္ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒအခန္း (၇) မွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ေတြသာ ပါရွိပါတယ္။ ဒီတပ္မေတာ္က အစိုးရအဖြဲ႔ကို နာခံရမယ္၊ ႏိုင္ငံေတာ္အေပၚ သစၥာရွိရမယ္ဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိး တလံုးမွမပါပါဘူး။ စစ္တပ္ဟာ တတိုင္းတျပည္လံုးရဲ႕အထက္၊ သူတို႔ဖန္တီးထားတဲ့ “လႊတ္ေတာ္” ရဲ႕ အထက္မွာပဲ ရွိေနပါတယ္။ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးကို သမၼတက တိုက္႐ိုက္ခန္႔တာ၊ ဒီဝန္ႀကီးကပဲ စစ္ေကာင္စီ (လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ) ကို တိုက္႐ိုက္တာဝန္ခံရတာ၊ တပ္ဖြဲ႔စည္းတာ၊ ခန္႔အပ္တာ၊ ရာထူးတိုးတာ စတာေတြအားလံုးကို ကက္ဘိနက္ကေတာင္ ေျပာဆိုခြင့္မရွိတာ စတဲ့အခ်က္ေတြကိုၾကည့္လိုက္ရင္ အၿမဲတမ္း ခ်က္ႀကီးကခ်ည့္ အထက္က ျဖစ္ေနမယ္ဆိုတာ ရွင္းေနပါတယ္။ ဒါကို အထက္မွာေျပာသလို (၇၅) ရာခုိင္ႏႈန္းအင္အားစုစည္းၿပီး ေျပာင္းလဲမယ္လို႔ ေျပာသံၾကားရေတာ့ ‘ေျပာလည္း ေျပာထြက္ပါေပ့’ လို႔သာ မွတ္ခ်က္ခ်ရပါေတာ့တယ္။
တကယ္က ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုႀကီးက စလို႔ စစ္အုပ္စုထိပ္သီးေတြအေနနဲ႔ ဒီစစ္တပ္ကို ဒီအတိုင္း ဆက္ထိန္းသြားလို႔ မရမွန္း သေဘာေပါက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ တပ္ေတြကို စီးပြားရွာခြင့္ (တရားမဝင္) အခြန္ေကာက္ခြင့္ေတြေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တပ္ကို ဒါေလာက္ဖ်က္ဆီး႐ုံနဲ႔ မလံုေလာက္မွန္းသိလို႔ အာဏာပါခြဲေပးၿပီး ထိန္းဖို႔ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို ေရးဆြဲခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျပာရရင္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဓနဥစၥာ အဆီအႏွစ္၊ ေက်ာ႐ိုးလုပ္ငန္းအားလံုး စစ္အုပ္စုလက္ထဲ လံုးလံုးလ်ားလ်ားေရာက္ေနပါၿပီ။ လိုအပ္ေနတာက အဲဒါကို တရားဝင္ဥပေဒအာဏာနဲ႔ အကာအကြယ္ေပးဖို႔သာျဖစ္ၿပီး ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒ၊ ၂ဝ၁ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ စတာေတြဟာ အဲဒီအတြက္ စီမံခ်က္ေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရးမွာ သမိုင္းတရားခံျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ ဘယ္သူမွ ဒီဘြဲ႔ကို မလိုခ်င္ပါဘူး။ ဒါဟာ တမင္ရည္ရြယ္ၿပီး လုပ္သူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ မရည္ရြယ္ဘဲ လုပ္မိသူပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ရပ္ကိုအေၾကာင္းျပဳပီး သတ္မွတ္ၾကတာပါ။ အထူးသျဖင့္ ေႏွာင္းလူေတြက သတ္မွတ္ၾကတာပါ။ ေႏွာင္းလူေတြမွာက ဒီေန႔ရွိေနတဲ့ အကန္႔အသတ္ေတြက လြတ္ကင္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးကို တကယ္တမ္း ေလးေလးနက္နက္ လုပ္သူ၊ ကိုယ့္ဘဝကို ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းထဲမွာ ႏွစ္ထားသူေတြဟာ ဒီလိုတရားခံျဖစ္မွာကို သိပ္သတိထားေရွာင္ရွားရပါတယ္။ လာမယ့္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ စစ္အာဏာရွင္ အုပ္စိုးမႈကို ေရရွည္အသိအမွတ္ျပဳေပးလိမ့္မယ္ဆိုတာ ရွင္းေနလ်က္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွတပါး အျခားမရွိလို႔ ေျပာေနသူမ်ားဟာ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔နဲ႔ တတန္းတည္း တရားခံစာရင္းဝင္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အနည္းဆံုး ႀကံရာပါေပါ့။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း
၁၁/ မတ္ ၂၀၁၀
ရင္းျမစ္။ ။ေခတ္ျပိဳင္
